Catalpa snoeien wanneer, hoe en handige tips

Catalpa snoeien: wanneer, hoe en handige tips

Het snoeien van een catalpa, of trompetboom, kan het beste in het vroege voorjaar gebeuren, bij voorkeur in februari of maart als er geen vorst is. Als je een stamcatalpa elk jaar of om het jaar terugsnoeit tot 5 tot 10 centimeter van de ent, zal de boom een compacte kroon in de vorm van een bol behouden.

Waarom en wanneer een catalpa snoeien?

De trompetboom, ook wel catalpa genoemd, is een populaire boom in de Nederlandse tuin. Dit geldt met name voor de stamcatalpa (Catalpa bignonioides ‘Nana’). Deze groeit compact en heeft een zeer dichte boomkroon. Snoeien is echter ook noodzakelijk om de bolvorm te behouden en te voorkomen dat de takken te zwaar worden. Als je niet regelmatig snoeit, groeit de kroon zo groot dat de takken bijvoorbeeld bij storm afbreken.

Beste snoeitijd

Snoei de catalpa in het vroege voorjaar, in de maanden februari en maart. Op deze manier is de diepste kou voorbij, maar is de boom nog in rust. In deze tijd van het jaar is de sapstroom nog niet op gang gekomen. Daarom zal er na het snoeien van een catalpa nauwelijks sprake zijn van harsbloeding. De takken zijn nog niet uitgelopen. Dit geeft je een goed overzicht van hoe de kroon is opgebouwd en waar de ent zich bevindt.

Waarom niet snoeien in de herfst of winter?

Snoei een catalpa nooit in de herfst of tijdens de kou van de winter. Catalpa’s hebben relatief zachte takken die vol met merg zitten. Als je ze kort voor de winter snoeit, is de wond extra gevoelig voor vorstschade. Het water kan via de snede naar binnen dringen en ervoor zorgen dat de takken bevriezen en zelfs hele delen van de boom afsterven. Wacht daarom altijd tot het einde van de winter. De kans op strenge nachtvorst is dan klein.

Hoe snoei je een stamcatalpa?

De stamcatalpa is een geënte boom. Dit betekent dat de top op de onderstam is geënt. Het snoeien van deze boom is eigenlijk heel eenvoudig, je kunt de boom hard terugsnoeien met de snoeitechniek ‘kandelaberen’. We leggen stap voor stap uit hoe je dit kunt doen.

Snoeigereedschap

Voor het snoeien van een catalpa heb je geen speciaal gereedschap nodig. De kwaliteit van je tuingereedschap is erg belangrijk voor de snelle genezing van de snoeiwonden. Zorg ervoor dat je gebruikt:

  • Een scherpe en schone snoeischaar voor het snoeien van de dunnere takken;
  • Een takkenschaar (snoeizaag) voor de dikkere takken, met name in het midden van de boomkroon;
  • Mogelijk een snoeizaag voor de oudste takken van de boom;
  • Tuinhandschoenen ter bescherming van je handen.

Houd er rekening mee dat je je gereedschap vanzelfsprekend desinfecteert. Dit voorkomt de verspreiding van schimmels en ziekten van boom tot boom.

Stamcatalpa stap voor stap snoeien

Houd je aan de volgende stappen voor een goed gegroeide stamcatalpa met een mooie compacte vorm:

  1. Zoek de ent: de ent bevindt zich op het verdikte punt aan de top van de stam waar de takken uitgroeien. Deze mag je nooit wegknippen!
  2. Snoei de takken terug: snoei alle takken van de kroon terug tot 5 tot 10 centimeter van de ent. Dit noemen we stompjes.
  3. Van buiten naar binnen snoeien: begin aan de buitenkant en werk naar binnen. Dit helpt je om het overzicht te bewaren.
  4. Net boven een oog: snoei, waar mogelijk, net boven een naar buiten gericht oog. In het voorjaar zullen hier nieuwe scheuten uitgroeien.
  5. Dood hout en kruisende takken: snoei takken die beschadigd zijn of die in de kroon groeien helemaal terug. Dit houdt de kroon in de zomer luchtig.

Na het snoeien ziet je Catalpa er behoorlijk kaal uit, bijna als een paal met een bol erop. Maar dat is volkomen normaal. Als het warmer wordt, loopt de Catalpa snel en overvloedig uit met nieuwe groei en frisse grote bladeren.

Een gewone Catalpa snoeien

Naast de stamcatalpa kennen we de gewone catalpa, of trompetboom (Catalpa bignonioides). Deze groeit uit tot een grote, grillige boom met een brede kroon en mooie witte bloemen in de zomer. Het onderhoud van deze variëteit verschilt nogal van de stamcatalpa.

Vormsnoei bij een jonge gewone catalpa

Bij het opkweken van je gewone catalpa let je in de eerste jaren op het opbouwen van een goede boomvorm. In de praktijk betekent dit het verwijderen van concurrerende top-scheuten, zodat je één goed gegroeide hoofdleider overhoudt. En geleidelijk verwijder je de onderste zijscheuten om een duidelijke stam te krijgen, zodat je er later onderdoor kunt lopen.

Onderhoudssnoei bij een volwassen trompetboom

Een volwassen trompetboom heeft in principe nauwelijks snoei nodig. De boom vormt van nature een mooie, karakteristieke kroon. Beperk het snoeiwerk tot het verwijderen van dode, zieke of schurende takken. Maar als de boom te groot wordt voor je tuin en je hem in de lengte wilt inkorten, doe dit dan in het vroege voorjaar en spreid de snoei over meerdere jaren om de boom niet te veel te belasten.

Snoei dikke takken altijd in stukken om te voorkomen dat de bast scheurt tijdens het doorzagen.

Veelgemaakte fouten bij het snoeien van een catalpa

Hoewel deze boom een indrukwekkend vermogen heeft om tegen een stootje te kunnen, wordt hij regelmatig beschadigd of raakt hij beschadigd in alledaagse situaties die de gezondheid van de boom op de een of andere manier kunnen schaden.

Snoeien in de winter

De meest voorkomende fout is te vroeg in de winter snoeien, bijvoorbeeld in december of januari, wanneer het vriest. De wonden van de gesnoeide takken kunnen dan bevriezen in de kou. Hierdoor sterven takken af, en het kan ook leiden tot een minder krachtige of, nog erger, helemaal geen uitloop van takken in het voorjaar.

Te laat in het voorjaar snoeien

Snoeien moet idealiter plaatsvinden voordat de sapstroom in het voorjaar actief is. Als je bijvoorbeeld pas in april of mei snoeit, is er al veel sapstroom. Als de boom dan fors wordt teruggesnoeid, zal de catalpa gaan ‘bloeden’, wat betekent dat er continu sap uit de wonden druppelt. De boom raakt dan aanzienlijk beschadigd door de bloeding en de wonden worden vatbaar voor infecties en schimmels zoals verwelkingsziekte (Verticillium).

Te dicht op de ent snoeien

Als je te dicht op de ent snoeit, of als de ent op enige wijze beschadigd raakt, is het gevolg dat de bolvormige kroon afsterft bij de stamcatalpa. Je moet er altijd voor zorgen dat de boom op een onderstam is geënt. Je moet altijd wat van de takken laten staan (5 tot 10 cm) zodat je niet te dicht op de ent snoeit. Hierdoor gaat de bolvorm van de kroon permanent verloren, omdat alleen de wilde scheuten vanuit de onderstam verder zullen groeien.

FAQ: Catalpa snoeien

Hoe vaak moet een stamcatalpa gesnoeid worden?

Een stamcatalpa kun je het beste één keer per jaar of om het jaar snoeien. Het meest compact is als je jaarlijks snoeit. De boom groeit dan compacter en de kroon wordt netter. Als je echter om de twee jaar snoeit, wordt de kroon iets groter en ziet er daardoor wat natuurlijker uit.

Kun je een catalpa verkeerd snoeien?

Correct snoeien is essentieel om te voorkomen dat de boom schade oploopt, bijvoorbeeld als je de boom midden in strenge vorst snoeit of te laat in het voorjaar terwijl de sapstroom al actief is. De catalpa wordt hierdoor aanzienlijk verzwakt, of de kroon sterft af bij te dicht op de ent snoeien.

Wat gebeurt er als je een catalpa niet snoeit?

Natuurlijk blijft de catalpa groeien als je hem met rust laat, maar het probleem is dat de takken erg zwaar worden. Hierdoor breken de takken vaak af bij harde wind of wanneer de boom zwaar is van de sneeuw. De boom raakt hierdoor ernstig beschadigd.

Kan een catalpa helemaal kaal gesnoeid worden?

Ja, bij de gewone katalpa moet je alle takken terugsnoeien, zodat er korte stompen van 5 tot 10 centimeter boven de ent overblijven. Dit resulteert in een kale boom, maar in het voorjaar zal deze weer volledig en krachtig uitlopen.